Boek: Die Stimmen der Vögel Europas

Tijdens het bezoek aan Dick Groenendijk kwam het boek: Die Stimmen der Vogel Europas ter sprake. In dit Duitse boek uit 2008  worden de geluiden van 474 vogels in Europa (in 672 pagina’s) beschreven. In totaal staan er 2200 sonogrammen in het boek. Bovendien worden alle beschreven geluiden op DVD meegeleverd. Het boek wordt door meerdere aanbieders op internet aangeboden en je betaalt teveel als je meer dan 45 euro (exclusief vezendkosten) overmaakt. In deze post wil ik het boek bespreken.

De cover van het boek

Om maar meteen met het grootste pluspunt in huis te vallen – het boek toont 2200 sonogrammen. Het is geen nieuws dat geluid een belangrijke rol speelt bij het determineren van vogels. In het gros van de vogelboeken worden uiterlijke kenmerken meestal uitvoerig besproken maar het geluid wordt vaak in een enkele zin afgedaan. De auteur(s) reserveert een kleine ruimte met de meest hilarische lettercombinaties om de lezer het geluid aan te leren. Deze korte toewijding staat haaks op het feit dat bijna alle vogelaars determineren op basis van geluid. In nieuwe boeken dient geluid naar mijn mening een grotere rol te krijgen. Een beschrijving is niet voldoende als je niet weet hoe het klinkt. Het sonogram is daarbij de oplossing. Het is geluid in beeld. Een sonogram vertaalt die hilarische lettercombinaties in een begrijpbaar geheel.

Als vogelaar kun je tegenwoordig een bibliotheek aan vogelboeken kopen. Helaas zijn vogelboeken met sonogrammen zeldzaam en waarschijnlijk op één hand te tellen. De oude reeks van Handbook of Birds in the WP beschrijft vogelgeluiden het best maar wordt niet meer gedrukt en kost tweedehands +/-600 euro. De andere optie is het Duitse boek Die Stimmen der Vögel Europas. Het grootste nadeel vind ik de Duitse taal maar ik moet eerlijk bekennen dat ik het minder storend vind dan ik dacht. Ook voor mensen met een minimale kennis van de Duitse taal is het boek nog steeds een aanwinst. Het boek is opgebouwd zoals de rest van boeken. Men begint (evolutionair gezien) met de oudste soort en werkt op die manier naar de kleinere zangvogels. Soorten worden besproken in een drieluik: 1) kenmerken/kennzeichen 2) verspreiding en voorkomen/verbreitung und lebensraum 3) geluid/stimme. In tegenstelling tot andere boeken krijgen de kopje 1 & 2 minder aandacht. Het boek is dus absoluut geen volwaardige vervanging van bijvoorbeeld de Collins. Bij elke soort staat een kleine, doch herkenbare foto en een aantal pictogrammen die illustreren in welk biotoop de vogel leeft. Het lettertype in het boek is klein maar leesbaar. In het register kun je zoeken op zowel Duitse als Latijnse naam en na het register kun je vinden waar en door wie elke opname is gemaakt.

De kuifleeuwerik in het boek

Onder kopje 3 beschrijft het boek de diverse geluiden van een soort maar men gebruikt diverse termen om het geluid van de vogel te duiden. Zoals: Stimme / Instrumentallaute / Rufe / Gesang / Verwechslungsmöglichkeit / etc. Laten we eens kijken naar een van de vogels die in het boek wordt besproken, de Haubenlerche (Kuifleeuwerik – zie foto hierboven). Een herkenbare foto geeft met de kenmerken van de vogel een duidelijk begin. In de korte beschrijving wordt de soort vergeleken met andere leeuweriken en wat de specifieke kenmerken voor kuifleeuwerik zijn. Niets nieuws en nogal summier. Hetzelfde gaat op voor de verspreiding en het voorkomen van de vogel. De informatie uit kop 1 & 2 kun je beter uit een andere gids halen. Maar vanaf kop 3 wordt het boek interessant. Onder gesang en rufe wordt uitgebreid beschreven welk geluid de vogel onder welke omstandigheden maakt. Tijdens het opvliegen, op de grond, in de lucht, etc. De auteurs geven een specifieke code na het beschrijven van een enkel geluid. Een stuk zang geeft men de code G1 (gesang 1) en een roep geeft met bijvoorbeeld de code R1 (rufe 1). Deze codes zijn vervolgens weer terug te vinden in de sonogrammen onder de tekst. Op die manier kun je snel vinden welke zang/roep bij welk sonogram hoort. En.. voila, het geluid begin te leven. Start daarbij de bijgeleverde DVD en de beginnende vogelaar kan uren aan de studie. Voor de ervaren vogelaar is het vooral een naslagwerk. Zelf gebruik ik het boek tijdens het keuren van waarnemingen op waarneming.nl en als ik niet iets van een eigen opname kan maken. Ideaal!

Persoonlijk ben ik erg onder de indruk van het boek. Het behandelt niet alleen de algemene Europese soorten maar geeft evenveel aandacht aan zeldzaamheden. Inmiddels is het boek al vier jaar oud en er zullen ongetwijfeld achterhaalde punten in staan. Het is meer dan spijtig dat het boek geen echte concurrentie heeft. Het is het enige boek dat zoveel aandacht geeft aan geluid en de daarbij behorende sonogrammen. In bepaalde naslagwerken van Helm staan ook sonogrammen. Zo vind je ze ook in het boek Reed and bush warblers maar deze zijn bijzonder klein en behandelt alleen die groep vogels. Met zijn 1,1 kilo is Die Stimmen der Vögel Europas best zwaar. Zeker in combinatie met verrekijker, brood, koffie, scoop, fototoestel, etc. Het boek verdient echter een dikke 8,5 en is inmiddels het vierde boek dat standaard op mijn bureau ligt. Samen met de Advanced Bird ID Handbook, Collins Bird Guide en Algemene en schaarse vogels van Nederland behoort het tot mijn standaarduitrusting. Een aanrader voor iedereen die vogelgeluiden serieus neemt en zijn Duits wil ophalen.

Advertenties

2 gedachtes over “Boek: Die Stimmen der Vögel Europas

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s