Euro Birdwatch Day 2014 – een feest!

Laat ik beginnen met een melding voor u als lezer die het onderstaande verhaal leest. Alles wat is geschreven, is gebaseerd op feiten. U leest dus geen roman voor vogelaars. De vogels in het verhaal zijn waargenomen op basis van zicht of geluid. Mocht u naar aanleiding van de hoge onwaarschijnlijk van deze geschreven tekst alles twijfel trekken dan zal ik u dat niet kwalijk nemen. De betrokken trektellers hebben zelf ook moeite om het te verwerken. Gelukkig liegen de feiten niet en kan ik u met een gevoel van euforie vertellen wat er vanochtend gebeurd is.

Op zaterdag 4 oktober is het zover. Euro Birdwatch Day! Elk jaar worden telposten door heel Europa bemand. Zij hebben als doel de trek van vogels zo duidelijk mogelijk in kaart te brengen. Dit stukje ‘Citizen Science’ wordt door Birdlife International (de wereldwijde variant van onze eigen vogelbescherming) gebruikt om op een goedkope manier veel data in kaart te brengen. De resultaten die ik hieronder bespreek zijn gebaseerd op de Nederlandse cijfers. Op het moment van schrijven zijn de Europese resultaten nog niet bekend bij ons stervelingen. In het jaar 2013 was de kolgans de meest getelde vogel. In 2014 heeft de spreeuw de eerste plek weer overgenomen. Er werden in Nederland bijna 400.000 spreeuwen geteld door de trektellers (voornamelijk langs de kust). Vergeet niet dat hierbij dubbeltellingen kunnen zitten. Door het mooie weer sneuvelden er vandaag twee records. Het totaal aantal vogels kwam boven de miljoen uit en het totaal aantal soorten kwam uit op 218. Maar dit alles wist ik nog niet toen ik om kwart voor acht in de auto vertrok naar de telpost.

Tegen 06:45 werd ik wakker. De gordijnen werden aan de kant geschoven en tot mijn grote opluchting zag ik een heldere lucht zonder mist. Maar een heldere lucht kan ook betekenen dat alles verdwijnt in de blauwe soep. Maar alles was beter dan 100 meter zicht door de befaamde Twentse mistbanken. De kans op de witte wieven is hier soms groter dan op vogels. Eenmaal aangekomen op de telpost stonden er minimaal 15 tellers. Na de begroeting van vele bekenden en een vriend die ik al tijden niet meer had gezien kon het beginnen. Het vloog goed door. Vinken werden per tien geteld en ook graspiepers kwamen regelmatig over. Door de grootte van de groep is het belangrijk om scherp te blijven en dubbeltellingen te voorkomen. De eerste witte kwikstaarten werden genoteerd en de eerste knaller liet zich horen. Een roodkeelpieper (opname van Arnoud de Lenne)! Een soort die ik de laatste tijd vaker op de lijst heb gehad maar deze blijft zeldzaam en staat niet voor niets in rood gedrukt op waarneming.nl. Inmiddels stonden er meer dan twintig tellers actief te tellen. Voor sommige tellers was de soort nieuw in Twente. Helaas hoorde men de vogel in de uithoeken van de telpost niet duidelijk. Ik spreek me niet uit of dit met de afstand of met de leeftijd te maken heeft. Even later volgde er één van de twee prachtige smellekens die we die dag zouden zien.

overzicht.jpeg

Na het spektakel van een roodkeelpieper zou het ongetwijfeld even rustig blijven. Maar niets was minder waar. De klapper van de dag zou zich elk moment laten zien. De exacte situatie kan ik me niet meer voor de geest halen maar ik had me verplaatst in de groep. Plots werd er een roofvogel ontdekt en binnen een seconde keek ik naar een kiekendief die zich prachtig aan de hele groep liet zien. Het duurde niet lang voor het besef kwam en ik op een nogal onvriendelijke manier uitte dat er zo snel mogelijk foto’s gemaakt moesten worden. Dit kon namelijk wel eens mijn eerste Twentse steppekiekendief kunnen zijn. Maar zonder goede foto’s zouden we de vogel naderhand niet op een betrouwbare manier kunnen determineren. Zeker niet met zoveel mensen met evenveel meningen en kenmerken die ‘zeker’ gezien waren. Gelukkig waren er meerdere mensen met camera’s aanwezig. Maar hun camera’s waren ingesteld op luchtfoto’s, niet op laagvliegende roofvogels over akkers. De foto’s waren dus niet van topkwaliteit maar zonder de fotografen waren we minder zelfverzekerd uit de waarneming gekomen. Het was namelijk mijn eerste Twentse steppekiekendief. De dag kon hoe dan ook al niet meer stuk. Niet alleen de vogel maar ook de hoge kwalitatieve waarneming maakt het voor iedereen op de telpost een bijzondere ervaring. Een eerste kalanderjaar steppekiekendief met zijn dikke boa liet zich maar kort zien maar ik zal het nooit vergeten. Het is de tweede steppekiekendief in Twente. De tellers van het Wierdense Veld hadden in 2011 de primeur. En ik kan me nog herinneren dat ik stinkend jaloers was op hun boa dragende kiek. In Overijssel zijn er inmiddels meerdere gezien. Maar dit is de vierde die is goedgekeurd. In de loop van de jaren zijn er echter meerdere claims gemaakt. Sommigen zonder foto en enkelen met niet te beoordelen foto’s. De soort wordt vanaf 1 januari 2012 niet meer door de CDNA beoordeeld aangezien het aantal waarnemingen in Nederland sinds 1999 sterk is toegenomen. Een leuk weetje is dat de eerste steppekiekendief van Nederland op 23 april 1866 al werd gevonden – dood. Hieronder de foto’s van Wim van der Woning.

Op deze foto zijn de kleuren wat aangepast en dus niet perse representatief voor de vogel in het veld.

Op deze foto zijn de kleuren wat aangepast en dus niet perse representatief voor de vogel in het veld.

Over de determinatie van de vogel werd nog flink gediscussieerd na het treffen. Wat waren de harde kenmerken van steppekiekendief in vergelijking met grauwe/blauwe kiekendief ook alweer? Een waarneming als dit houdt iedereen scherp. Zelf riep ik na enkele seconden dat het een steppekiekendief was maar ik heb daarna nog een paar keer getwijfeld. Niet zozeer aan de kenmerken die ik zag maar door de onwaarschijnlijk van de waarneming. Ook voor mij was dit een wijze les. Zo zijn de witte uiteinden van de vleugels in de Collins niet altijd zo duidelijk in het veld. Er zit schijnbaar redelijk wat variatie in. De soort staat al jaren op mijn verlanglijstje. Om de kans op de soort te vergroten heb ik regelmatig veengebieden de prioriteit over de Oelemars gegeven. Maar ik waardeer de ironie.

Wat kon er in hemelsnaam nog gebeuren om de dag completer te maken. Van mij part hadden ze de telling stop kunnen zetten en iedereen had tevreden naar huis kunnen rijden. De dag had echter nog meer voor ons in petto. Wat dacht je van een tweede roodkeelpieper, een buidelmees en een knaller van een grote pieper (opname van Bert Haamberg). Mijn tweede van Twente en in Nederland. Mijn eerste trof ik vorig jaar tijdens de Euro Birdwatch Day. Het blijft een bijzonder treffen met deze letterlijk grotere pieper. De soort wordt in het najaar vooral langs de kust toch met enige regelmaat gehoord/gezien maar in het binnenland blijft de soort erg zeldzaam.

De hoop op veel roofvogels bleek tevergeefs. Maar een late boomvalk en wat buizerds maakten het enigszins goed. Gelukkig werden er nog meer krenten in de pap gevonden. Zo vloog er een beflijster samen met een merel langs de telpost. Als lijster-fan blijft dit één van mijn favoriete soorten. Maar ook de twee Europese kanaries en een hoog overvliegende middelste bonte specht verdienen een plek in dit verslag.  Met bijna 6000 exemplaren was de vink onze nummer 1 soort van de dag. Het record van zanglijster werd verbroken en gezet op 342 exemplaren. Deze laatste soort deed het verrassend goed in het hele land. Na mijn vertrek werd er nog een slechtvalk gezien en enkele rode wouwen. Maar je kunt alles niet alles hebben :).

Al met al een meer dan geweldige dag! De steppekiek blijft me eeuwig bij maar zelfs zonder deze verdwaalde kiek was het nog een monster dag geweest. De organisatie van het geheel was uitstekend. Daarbij wil ik vooral Sander Wansing van vogelwerkgroep Losser bedanken. Zijn heerlijke vegetarische hap kwam niet alleen op tijd maar was heerlijk. Alle tellers bedankt voor de scherpte en de gezelligheid. Tot snel en anders tot volgend jaar.

Advertenties

3 gedachtes over “Euro Birdwatch Day 2014 – een feest!

  1. Prachtig verslag weer Timo, zoals je het beschrijft was het ook “”een geweldige dag met bijzonder leuke soorten” Ook jij bedankt voor de scherpe oren en de gezelligheid,top

    Gr.Martin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s