Eerste bruine boszanger van Twente

De weken vliegen de laatste tijd voorbij. Dit komt omdat ik me prima vermaak op het werk en er worden tegen alle verwachtingen in mooie soorten gemeld. Januari is normaliter een tijd dat vogelend Nederland een stap op zijn plaats doet. Zeker in het binnenland. Maar dit jaar begint spectaculair voor de vogelaars in Overijssel. Zo reed ik vorig weekend langs de IJssel bij Deventer om de drie heilige eenheid: roodkeelduiker, parelduiker en topper te zien. Ondanks de kou en mist zagen we ze alledrie. Bovendien zag ik eerder die week mijn eerste meidoornspanners in Delden. Gelukkig waren het mannetjes – de vrouwtjes hebben sterk gereduceerde vleugels en zien er niet eens uit als een échte nachtvlinder. Donderdag werd de locatie van een ‘nieuwe’ koereiger gedeeld. Deze zat al een tijdje tussen Heino en Raalte maar kon niet eerder worden gedeeld vanwege het verzoek van de grondeigenaar. Die had expliciet aangegeven dat hij geen drukte rondom de boerderij wilde. De vogel had zich gelukkig verplaatst en het was voor mij slechts enkele minuten omrijden toen ik naar Olst reed. De koereiger wordt steeds meer algemener en er lopen al diverse exemplaren door Overijssel. Maar ik had nog niet eerder de tijd genomen om er één te bezoeken. De kleine witte reiger liet zich naast een koeienstal uitstekend bekijken.

En toen werd het vrijdag. Op kantoor was ik contracten aan het voorbereiden en op het moment van vertrek verschijnt er een whatsapp bericht in de ‘Zeldzaamheden Twente’ groep. Eén van de locals heeft waarschijnlijk een boszanger ontdekt aan de rand van het Kristalbad. Tevens heeft hij het geluid van een zwartkop gehoord. Na een simpele rekensom kwam ik al snel uit op bruine boszanger. Een zeldzame soort in Nederland! Inmiddels worden er meerdere vogels per jaar gemeld waar 2011 met 12 exemplaren uitspringt. Maar zeldzame Phylloscopus-boszangers uit Siberië worden helaas altijd gevonden in de kust provincies. Er is slechts één aanvaard CDNA geval in de provincie Overijssel. Op 13 oktober 2001 werd er op Kampereiland een bruine boszanger gevangen, geringd en gefotografeerd. Maar zeg nou eerlijk… Kampen ligt aan ‘zee’… toch? Iets met Zuiderzee.

Als 1) de claim van de ontdekker zou kloppen én 2) mijn rekensom goed was dan 3) is de kans op de eerste twitchbare bruine boszanger van Overijssel een feit. In deze hobby heb ik echter geleerd dat deze theoretische benadering meestal onbetekenend is. Maar terug naar de telefoon – het bleef namelijk verdacht rustig in de groepsapp. Remco Wester reageerde enthousiast zoals alleen hij dat kan en Bert Haamberg geeft aan een poging te wagen. Gezien de reputatie van de ontdekker doe ik een sprong in het diepe. Enschede ligt immers letterlijk op de route en ik geef aan enkele minuten mee te zoeken. Op de parkeerplaats sta ik oog in oog met een kleine barmsijs en even later tref ik Bert. Onze zoektocht begint. Het is waterkoud en ik sta te trillen op mijn benen terwijl ik met mijn werkschoenen door de blubber loop en met slechts een reserve kijker de braamstruiken observeer. Er zitten enkele goudvinken (waaronder 1 met een witte kop), er zoeft een sperwer langs en in een groep staartmezen zie ik mijn eerste witkopstaartmees van het jaar. Maar nog geen spoor van de Siberiër. Door de temperatuur kan ik mijn kijker nauwelijks stilhouden en besluit in te zetten op mijn gehoor (en de scherpe ogen van Bert). Na een korte periode kijk ik naar de tijd en besef dat ik moet gaan. Work first! Bert krijgt instructies die hij eigenlijk al kent – bel me als je iets vindt! Hij knikt en zwaait.

VoorkomenBB

Waarnemingen bruine boszanger in Nederland – Bron: Avifauna van Nederland.

Op het moment dat ik klaar ben met mijn werk rinkelt de telefoon. De naam van Bert siert het scherm en ik verwacht iemand te spreken die de moed heeft opgegeven. Maar niets is minder waar. Aan de andere kant van de telefoon hoor ik een enthousiaste stem die drie bevrijdende woorden spreekt “ik heb hem!”. Gezien de zeldzaamheid van de soort vraag ik voor de zekerheid “Is het een bruine boszanger?”. Het antwoord is een volmondig “Ja”. Het Kristalbad ligt op de route en ik rij vol zenuwen weg van de parkeerplaats. Na het parkeren van de auto trek ik een sprintje (niet gemakkelijk op nette schoenen) en binnen een minuut sta ik naast Bert. De vogel is inmiddels uit beeld en ik probeer niet te balen. Bert heeft gelukkig al een geluidsopname gemaakt dus de vogel is gedocumenteerd. We lopen een paar meter langs wat lisdodde en er vliegt een klein bruin vogeltje uit die een paar meter verder weer op de grond landt. Tijdens de vlucht hoor ik een zwartkop-achtig gesmak. Bingo! Mijn eerste bruine boszanger voor Twente is een feit. Sterker nog, het is de eerst waargenomen bruine boszanger van Twente. Zo blij als een kind zoek ik verder… en ik wordt beloond. De vogel vliegt op en laat zich werkelijk prachtig zien en horen. Hierbij valt de oog- en wenkbrauwstreep goed op. De vogel oogt bruinig en heeft niet de geel/groene tint van Raddes boszanger. Bert maakt een tweede opname die snoeihard is. De Siberiër vliegt smakkend op slechts twee meter langs zijn microfoon. Dat doet toch wel een beetje pijn als geluidsfreak. Maar eerlijk, is eerlijk…. hij heeft er twee uur in de waterkou voor gewerkt terwijl ik niet meer dan een kwartier kwijt was. De bruine boszanger laat zich nog een paar keer prachtig zien maar ik moet verder om op kantoor de week goed af te ronden. Het weekend had niet beter kunnen beginnen. Thuis bewerkte ik de geluidsopname van Bert en hieronder hoor je het resultaat.

Het Kristalbad blijft zich keer op keer bewijzen. Elke keer denk ik dat het niet beter kan worden. Nog niet zo lang geleden zat er een waterspreeuw en nu dus een bruine boszanger. Door de zeldzaamheid van de vogel begint opnieuw de discussie of de waarneming gedeeld moet worden. Daarin volg en respecteer ik de mening van de ontdekker. Die besloot namelijk om de waarneming niet te delen tot zondag. Persoonlijk ben ik het daar niet mee eens. Zeker omdat de vogel zich op ogenblikken prima laat zien en horen. Bovendien is het voor veel mensen de kans om deze soort voor het eerst in Overijssel/Twente of ooit te zien. Dat wekt nieuw enthousiasme en geeft natuurbehoud wellicht weer wat extra steun. Aan de andere kant is er de eeuwige discussie over verstoring. Niet alleen de rust van de bruine boszanger staat op het spel maar tevens de rust van het gebied. In het Kristalbad zitten veel eenden, ganzen. watersnippen en aalscholvers. Het is niet de bedoeling dat deze continu de lucht in gaan omdat er een paar mensen zijn die niet het geduld kunnen opbrengen (of niet de tijd kunnen missen) om te wachten. De ontdekker heeft zijn beslissing voor embargo gemaakt met deze laatste argumenten in het achterhoofd. In de ochtend was het nieuws echter al gedeeld in de Twentse Whatsapp groep. Hierdoor waren er al mensen op de hoogte dat er wellicht iets spannends zou zitten in het Kristalbad. In overleg met de ontdekker hebben we in die Whatsapp groep aangegeven wat de situatie is en dat de mening van de ontdekker gerespecteerd moest worden. Daar is keurig gehoor aan gegeven. Complimenten aan iedereen in de groep.

Op zaterdagochtend was het weer verschrikkelijk. Veel wind, natte sneeuw en koude. In de hoop een betere geluidsopname te maken, stond ik om 09:00 uur opnieuw te zoeken naar de bruine boszanger. Dit keer zonder succes. Ik dacht de vogel één keer kort te horen maar dit kon ik niet bevestigen. In de middag begon de zon te schijnen en werd de vogel met enige twijfel in de whatsapp groep gemeld en kort daarna met zekerheid bevestigd. De vogel is dus nog steeds aanwezig. Morgen gaat het ongetwijfeld drukker worden. Wat heren uit het noorden van de provincie zullen ongetwijfeld balen dat zij dit niet eerder wisten en dat kan ik ze niet kwalijk nemen. Ik hoop enkel dat het hen lukt om de vogel te zien. De meeste vogelaars zullen ongetwijfeld naar de roodkeelnachtegaal in NH zijn gereden. Een nieuwe soort voor Nederland! In Twente zijn we echter erg tevreden met een nieuwe soort voor de regio en de meest oostelijke waarneming van de soort in Nederland. Happy Birding!

Update: zaterdag is de vogel in de ochtend niet gevonden maar in de middag door een aantal vogelaars gezien. Op de maandag is de vogel opnieuw gevonden. Hieronder een aantal foto’s van Marc Bulte ter bewijsvoering.

cmp_IMG_6611 cmp_IMG_6614 cmp_IMG_6617

Advertenties

Een gedachte over “Eerste bruine boszanger van Twente

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s