Natuur op vliegveld Twente

Bestand_000

In een ver verleden vlogen er met enige regelmaat straaljagers over mijn ouderlijk huis in Almelo. Deze vertrokken toentertijd vanaf vliegveld Twente. Die tijden zijn lang vervlogen en in 2015 vond de gemeente Enschede de wijsheid om de commerciële luchtvaart geen nieuwe kans te geven. Vandaag de dag mogen er per dag nog maar 30 vliegtuigen landen en opstijgen. Maar hierbij worden ook de zweefvliegtuigen meegerekend. Na deze beslissing werd het duidelijk dat er een bestemmingplan moest komen. Er werd besloten om 138 hectare aan de natuur terug te geven waarbij recreatie een belangrijke rol moest spelen. Vooral dit eerste klonk mij als muziek in de oren omdat het zeer natuurrijke terrein voor publiek was gesloten. Op 10 april was ik bij de opening en zondagochtend deed ik opnieuw een uitgebreide ronde. Hieronder het verslag. In dit verslag plaats ik zo hier en daar geluidsopnames die ik in het gebied heb gemaakt.

Bij de opening van het gebied was het bijzonder druk. Ik was niet de enige die interesse toonde in de nieuwe natuur. Een enorme stroom aan fietsers en bezoekers bezocht het gebied en van vogelen kwam weinig terecht. We waren drukker met het ontwijken van zijspiegels van senioren op de fiets dan met de natuur om ons heen. Maar desalniettemin gaf het me een goede indruk wat ik kon verwachten. Het gebied ligt op slechts 18 minuten rijden van mijn voordeur en het is mijn streven om de migratie van vogels over het gebied in kaart te brengen. De trektelpost is inmiddels aangemeld op de site van trektellen.

Het gebied is naar mijn mening verdeeld in drie subgebieden. Punt 1 en punt 3 hebben een eigen parkeerplaats. Hieronder een korte beschrijving wat je er kunt treffen.
1)
In het noordelijke deel is een enorme bult gebouwd. Dat geeft een uitstekend vergezicht over een deel van Twente. Rondom deze bult is het vogelrijk. In de bomen rondom de noordelijke bult foerageert appelvink, geelgorsvuurgoudhaan, braamsluiper, kleine bontekruisbek, spechtgekraagde roodstaart, boompieperfitis en tuinfluiter. Terwijl de ruimte tussen de bult en het vliegveld wordt opgevuld met gele kwikstaart, tapuit, roodborsttapuit en in de schemer houtsnip. In winter zit hier ongetwijfeld keep en kleine barmsijs.



2)
In het midden van het gebied vind je twee brandstofsilo’s die men heeft omgebouwd tot een (tweede) uitkijkpunt. Tijdens de wandeling naar dit punt loop je door een jong bos waar je onder andere grauwe vliegenvanger, kleine bonte spechtkoekoek en bosrietzanger kunt horen. Rondom de silo’s heeft men diverse poeltjes en houtwallen gebouwd. In de poeltjes vind je o.a. gewone pad, bruine kikker en kleine watersalamander. Rondom de houtwallen vind je graspieper, grasmus, geelgors, boeren- en gierzwaluw en kneu. Ook trof ik hier enkele beflijsters tijdens de opening. Door de herinrichting heeft het water meer ruimte gekregen. Voor de silo’s zijn enkele plassen ontstaan die steltlopers aantrekken. Wat er echter gaat komen is nog de vraag aangezien dit een nieuwe ontwikkeling is. Er zijn echter al volop kieviten, scholekster en kleine plevieren te vinden. De pioniers. Het is een uitstekend punt om roofvogels te spotten aangezien je hier zowel op zuid als noord duidelijk zicht hebt. Door het vergezicht krijg je de mogelijkheid om een groot deel van de regio te scannen. Je hebt kans om buizerd, torenvalk, rode wouw, sperwer, bruine kiekendief, blauwe kiekendief, zwarte wouw (vooral in het voorjaar) te zien. In de winter heb je, gezien het biotoop, kans op ruigpootbuizerd en klapekster. In de zomer kun je het hekwerk afspeuren naar grauwe klauwier. Deze soort is aangetroffen op en rondom het vliegveld.



3)
Het meest zuidelijke deel geeft je de beste mogelijkheid om je tussen de veldleeuweriken te begeven. Je kunt hier een deel betreden van een start- en landingsbaan. Omdat je hier niet zo hoog staat krijg je meer mee van de zangvogels. Zoals roodborsttapuit, tapuit, graspieper, grote lijster en kneu. Aan het eind van de landingsbaan is tijdens de herinrichting ook hier ruimte gemaakt voor water. Er stroomt een beekje tussen het grasland en de landingsbaan. Bovendien zijn er zandvlakten en kleine slibrandjes. Dit trekt meteen nieuwe soorten aan voor het gebied zoals groenpootruiter, witgat en oeverloper. Zelf trof ik er gisteren een Temmincks strandloper. De eerste voor het gebied en het illustreert mooi dat er al veel kan veranderen door de invloed van water. Ondanks het feit dat soorten als sneeuw- en ijsgors nog niet eerder in het gebied zijn aangetroffen, denk ik dat je in de winter in dit deel van het gebied kans maakt op deze soorten. In het najaar is dit een goede plek om zeldzame piepers op te zoeken.

temmincks

De eerste Temmincks strandloper voor het gebied

Het gebied is niet alleen interessant door de variantie in avifauna maar het biedt een hoge mate van biodiversiteit in meerdere soortgroepen. Er groeien zeldzame planten zoals de karthuizer anjer, gevlekte orchis s.l., moerasbasterdwederikbrede wespenorchis en duifkruid. Enkele van deze soorten zijn een aantal jaar geleden ingevoerd. Maar door de openstelling van het gebied zal snel duidelijk worden welke soorten er nog groeien én welke verassingen men nog moet vinden. Tevens is het door de vergezichten relatief gemakkelijk om vlinders op afstand te zien dartelen. Tot nu toe zijn er 26 soorten dagvlinders gevonden. Wat duidt op een bijzonder vlinderrijk gebied. Waarbij heideblauwtje, geelsprietdikkopje, oranje luzernevlinder, kleine ijsvogelvlinder en grote weerschijnvlinder eruit springen. Qua nachtvlinders is het onontgonnen terrein. Er zijn in al die jaren slechts enkele algemene soorten waargenomen. Houd er echter rekenschap mee dat het gebied na zonsondergang is gesloten in verband met de rust van de dieren.
Liefhebbers van zoogdieren hebben kans op een verassing. Vliegveld Twente is namelijk één van de weinige gebieden in Overijssel waar je overdag een vos kunt zien. De vossen in het gebied zijn door menselijk toedoen (nog) niet de nacht ingejaagd. Met een beetje geluk zie je een jagende vos. Iets wat in mijn beleving altijd een bijzonder moment blijft. Maar ook haas en ree laten zich regelmatig zien. Steenmarters bevinden zich (net als egel) vooral in het Zuidkamp deel van het vliegveld. De bunkers in het gebied (waarvan sommigen speciaal zijn omgebouwd voor vleermuizen) huisvesten diverse soorten vleermuizen. In 2010 is er een onderzoek gedaan door bureau Eelerwoude en daaruit werd duidelijk dat er zeven soorten vleermuizen leven. Baardvleermuis, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis en watervleermuis. Dit zijn in Nederland vrij algemene voorkomende soorten.

Het is een bijzondere gewaarwording om omringd te worden door zoveel veldleeuweriken. Ooit moet dit in Nederland de normaalste zaak van de wereld zijn geweest. In de jaren 70 was de veldleeuwerik nog de meest verspreide vogel van Nederland. Het is één van de laatste bolwerken in Nederland waar je deze soort zo uitbundig in en hoge aantallen hoort zingen. Het is één van de redenen waarom het gebied beschermd wordt. Het gaat namelijk al decennia erg slecht met de veldleeuwerik. Zijn zang verdwijnt langzaam maar zeker uit het Nederlandse landschap en hij staat als soort helaas op de rode lijst. In het jaar 2000 werd duidelijk dat de populatie ten opzichte van de jaren 70 met 90% was gedaald.

Na deze introductie is het duidelijk dat het gebied veel te bieden heeft. In het verleden zijn er tellingen uitgevoerd om vogel migratie in kaart te brengen. Maar dat was in het vorige millennium. De resultaten waren uitstekend maar gezien de militaire aard van het gebied waren ze niet dol op pottenkijkers met verrekijkers en telescopen. Die situatie is gelukkig veranderd. Soorten als zwarte ooievaar, ruigpootbuizerd en roodpootvalk zijn in het verleden al gespot. Gezien de ligging van het gebied verwacht ik (en hoop ik) op goede resultaten in de toekomst. Het wordt experimenteren welke locatie op het vliegveld het best is voor een telling. Op punt 1 en 2 sta je hoger en kun je over de bomenrand kijken. Hierdoor mis je echter de zangvogels die lager vliegen. Punt 3 geeft wellicht de beste positie om te tellen al wordt je er doof door de veldleeuweriken. In de aankomende maanden en in het aankomende najaar wordt het experimenteren. Zelf verwacht ik veel van. Iedereen die dit leest in natuurlijk welkom om mee te tellen. Meer ogen zien immers meer vleugels.

Advertenties

Een gedachte over “Natuur op vliegveld Twente

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s