Jargon

Vogelaars worden door de buitenwereld vaak beschouwd als rare snuiters. Zelfs in het weekend stappen ze vroeg uit bed en ze spreken een taal die voor een buitenstaander onverstaanbaar is. Het is een taaltje dat je als vogelaar relatief snel onder de knie krijgt maar er blijven nieuwe termen en afkortingen ontstaan. En dat is maar goed ook want elke subcultuur moet zich blijven definiëren. Om het voor beginnende vogelaars gemakkelijk te maken vind je hieronder een overzicht van het vogelaar jargon. Schroom niet om, onderaan de pagina, feedback te posten. Het kan zijn dat ik nog iets ben vergeten of dat een specifieke uitleg niet duidelijk genoeg is.

Jargon

  • Adult: Met adult bedoelt men een volwassen vogel;
  • Angle Gular Pouch: Deze ingewikkelde woordencombinatie gaat over de hoek van de keelzak bij aalscholvers. Deze hoek wordt gebruikt om carbo & sinensis aalscholvers uit elkaar te houden;
  • Bidden: Op dezelfde plaats in de lucht blijven hangen door middel van snelle vleugelslagen;
  • Blocker: Een soort op je lijst die weinig andere vogelaars hebben gezien. Hierdoor wordt het voor anderen moeilijker om je in te halen of voorbij te streven op de lijst;
  • Bosjes kloppen: Het systematisch doorzoeken van bosjes en struiken met als doel een bijzondere vogel te vinden. De beste tijd om dit te doen is tijdens de trek;
  • CDNA: Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna. Beoordeelt en archiveert alle waarnemingen van zeldzame vogels in Nederland;
  • CSNA: Commissie Systematiek Nederlandse Avifauna. Besluit wat vogelaars wel en niet op hun lijst kunnen zetten;
  • Claimen: Je kunt een vogel/waarneming ‘claimen’ wanneer je de eerste bent die de vogel op die specifieke coördinaten ontdekt;
  • DB/DBA: Dutch Birding – Dutch Birding Association. Stichting die het stimuleren van het bestuderen van in het wild levende vogels en het documenteren van bijzondere waarnemingen bevordert. Bovendien houdt het Nederlandse vogelaars op de hoogte van recente waarnemingen;
  • Digiscopen: Het fotograferen via een telescoop;
  • Dippen: Het niet waarnemen van een (zeldzame) vogel terwijl men juist voor die vogel is vertrokken;
  • Escape: Niet-wilde vogels die zijn ontsnapt en dus niet tellen voor de lijst. Vooral eenden en ganzen ontsnappen met enige regelmaat. Maar ook pelikanen, flamingo’s en uilen ontsnappen regelmatig. Ze zijn meestal te herkennen aan ring, wing clip en/of gedrag. Maar ook vogels die ongeringd en/of schuw zijn kunnen worden bestempeld als escape;
  • Gonys hoek: Ook wel de nok genoemd. Dit is de hoek in de ondersnavel nabij de punt van een snavel (vooral bij meeuwen goed zichtbaar);
  • Horen=scoren: Deze uitspraak refereert naar een waarneming van een nieuw soort dat enkel via geluid wordt waargenomen. Zo kun je een soort op je levenslijst hebben die je nooit hebt gezien. Dit is vaak het geval bij nachtvogels. De meeste vogelaars willen de vogel echter zien;
  • Indienden: Bepaalde soorten moeten worden ingediend bij het CDNA. Het CDNA beslist vervolgens of de waarneming wordt goedgekeurd;
  • Jizz: Verbastering van de afkorting: General Impression of Size and Shape. Ervaren vogelaars kunnen op basis van jizz, vogels op basis van houding en gedrag (onbewust) snel determineren. Over de betrouwbaarheid van jizz vinden de nodige discussies plaats;
  • Juveniel: Met juveniel bedoelt men een jonge vogel. Al kan een 3e kalenderjaar vogel ook nog als juveniel worden aangeduid;
  • KJ: KJ staat voor kalenderjaar;
  • Leucisme: Gebrek aan pigment. Dit resulteert in witte onderdelen op een vogel;
  • Lifer: Een lifer is een vogel die je nog nooit eerder hebt gezien of gehoord;
  • Lijst: Hiermee wordt de totale lijst van waargenomen vogels bedoeld. Er bestaan echter meerdere ‘lijsten’. De meeste vogelaars zullen hiermee duiden op hun Nederlandse lijst maar het kan ook zijn dat ze hun WP (zie hieronder) of regio lijst bedoelen;
  • Melanisme: Teveel aan donkere pigmenten (soms zelfs zwart);
  • Ringtail: Andere benaming voor vrouw of 1kj blauwe kiekendief;
  • Schaamsoort: Een vogel waarvoor de waarnemer niet geheel afhankelijk is van geluk maar nog steeds niet is gezien. Het kan zijn dat de waarnemer er nog geen moeite voor heeft gedaan of dat de vogel een paar keer is gedipt. Van schaamsoorten is eigenlijk alleen sprake wanneer de waarnemer al een geruime tijd vogels kijkt;
  • Stringen: Een soort aan je lijst toevoegen die je niet hebt gezien of gehoord. Dit gebeurt zowel bewust als onbewust;
  • Taxon: Ondersoort of andere groep. Meervoud is taxa;
  • Ticken: Het zien van een, van tevoren, beoogde soort;
  • Trektellen: Het tellen en noteren van vogels die migreren tijdens het voor- of najaar;
  • Twitch: Je maakt een twitch wanneer je voor een specifieke/nieuwe soort een rit maakt en deze vervolgens ziet en/of hoort;
  • Twitcher: Iemand die lange afstanden aflegt om een (nieuwe) zeldzame vogel te zien;
  • WP: De zoografische regio die Europa, Noord-Afrika ten noorden van de Sahara, vaak het gehele Arabische Schiereiland, en Azie en zuidelijk tot Pakistan, de Himalaya’s en Centraal-China omvat. Het wordt aan de oostkant begrenst door het Oeralgebergte. (info);
  • Zeetrektellen: Met de kijker of telescoop een lange tijd over de zee kijken en de soorten tellen die langsvliegen en ter plaatse zijn.
Advertenties

6 gedachtes over “Jargon

  1. Pingback: Voorkomen van witoogeend in Overijssel « SLAGPEN

  2. Pingback: Vogels tekenen « SLAGPEN

  3. Hoi Timo,

    Geinige lijst. Ik mis nog een paar termen
    – bewijs plaatje
    – afplaten (dermate goed gefotografeerd dat je er voorlopig geen aandracht mee voor hoeft te hebben)
    – zwijgsoort (Echt leuke soort in de buurt die alleen in bepaalde kringen bekend is en niet officieel gelekt mag worden, maar een vriendje mag wel. Voorbeelden: *****, ******, ******* ***. Tijd voor waarnemingleaks.nl)

    Groeten
    Bart

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s